Reportage: Future skills for the digital economyReportage: Future skills for the digital economyReportage: Future skills for the digital economyReportage: Future skills for the digital economy
20-03-2017 | door: Dick Schievels

Reportage: Future skills for the digital economy

Waar en hoe leiden we capabele mensen op voor de IT-banen van morgen? Hoe maken we meisjes en vrouwen meer zelfverzekerd en enthousiast voor de informatietechnologie? En hoe verbeteren we de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven in de digitale sector? Dat waren de drie vragen die centraal stonden tijdens de 9 februari bij datacenter BIT gehouden conferentie ‘Future skills fort he digital economy’.

De initiatiefnemers, Stichting Digitale Infrastructuur Nederland (DINL) en de branchevereniging Nederland ICT maken zich zorgen over een nakend tekort aan IT’ers die beschikken over de juiste capaciteiten, om zich in de steeds sneller veranderende IT-wereld staande te houden. Vandaar dat ze vertegenwoordigers van bedrijven uit de digitale sector, programmamakers uit het onderwijs en vertegenwoordigers van de overheid bijeen brachten, om te luisteren naar elkaar en tevens te discussiëren over hoe dit dreigende gat in de IT-arbeidsmarkt voorkomen kan worden.

Een bekend fenomeen waaraan tijdens deze conferentie, door meerdere sprekers uitgebreid aandacht werd besteed, is dat het aantal vrouwen dat in de IT-sector werkzaam is over het algemeen een stuk lager is, dan het aantal mannen. In Europa schommelen de gemeten percentages zo rond de 30 procent. Kijk je alleen naar de technische functies, dan zakt het percentage nog verder. Bekijk je de statistieken alleen voor Nederland, dan wordt het pas echt droevig. “Wij zijn wereldwijd kampioen wat betreft het minste aantal vrouwen in de IT”, merkt Geke Rosier, directeur van RightBrains op tijdens haar presentatie ‘Een right-brain perspectief op digitaal leiderschap’.

Laag zelfbeeld

Onderzoek laat zien dat het is terug te voeren op het feit dat Nederlandse meisjes, meer dan meisjes elders ter wereld, een heel laag zelfbeeld hebben als het gaat om exacte vakken en ICT, zegt Cocky Booij, directeur VHTO Landelijk expertisebureau meisjes/vrouwen en bèta/techniek, tijdens haar presentatie ‘Het succes van DigiVita’. DigiVita is een programma van activiteiten voor meisjes van 8 tot 18 jaar om hen enthousiast te maken voor programmeren en IT-technologie in het algemeen.

Het belang van diversiteit

Kay Formanek, founder en CEO van KAY Diversity & Performance, is onderzoeker en onder meer voormalig Managing Director van Accenture. Met haar presentatie ‘Why businesses need mixed teams’ heeft ze een genuanceerde boodschap voor de zaal. Wat we moeten inzien, zegt ze, is dat we allemaal, zonder dat we het ons bewust zijn, last hebben van een gekleurde blik bij het nemen van beslissingen over iemands talent of geschiktheid. Mensen die het meest op onszelf lijken, vinden we over het algemeen het leukst. Onderzoek toont echter aan dat diversiteit in teamsamenstelling qua gender, afkomst, kleur, etc. essentieel is voor het leveren van optimale teamprestaties. Dat beseffende is het dus belangrijk, alert te zijn op die onbewuste bias. Soms is het zelfs noodzakelijk om bewust tegen te sturen. Dat is een uitdaging voor ons allemaal, maar met name voor de managers onder ons. Onderzoek laat ook zien dat diversiteit, die niet doelbewust wordt gedragen door de leiding van een bedrijf, de teamprestaties ook negatief kan beïnvloeden.

‘Te weinig T-shaped engineers!’

Wilco Noordermeer, Infrastructure & Operations Manager bij Exact Online, houdt een helder en leerzaam betoog vanuit de praktijk over ‘Ontwikkeling van cloud-native engineers’. IT is in een stroomversnelling terecht gekomen, betoogt hij. De moderne ontwikkelingen rond cloud en aanverwante zaken maken dat het traditionele IT-beheer, dat gaat over infrastructuur, geleidelijk aan begint te verschuiven van het beheer van servers, naar het beheer van diensten. “Handmatig beheer wordt volledig weg geautomatiseerd. Vaste IT-capaciteit verandert in flexibele en op aanvraag beschikbare IT-capaciteit. Applicaties komen centraal te staan, waarbij zij in steeds hogere frequentie worden aangepast. Dat is een totaal ander model. En dat vraagt dan ook om een heel andere mix van competenties bij de mensen die deze producten bouwen, beheren en aanbieden. De traditionele rolverdeling tussen de ontwikkel en de beheerafdeling is aan het verschuiven. Hardware wordt gevirtualiseerd door middel van software, waardoor beheerders steeds meer met code te maken krijgen. En ontwikkelaars komen meer in aanraking met de gebruiker, zodat ze vaker in een beheerrol komen.”

Wat voor mensen zoeken ze nu bij Exact voor deze nieuwe IT-wereld? “Wij noemen het ‘T-shaped engineers’”, zegt Noordermeer. “Dat zijn mensen met een heel brede technische kennis, maar die ook het ‘klantdenken’ voorop hebben staan; mensen die communicatief vaardig zijn, nieuwsgierig en vooral ook veranderingsgezind.” En die worden op dit moment te weinig opgeleid, vindt hij. “Als je kijkt naar de wendbaarheid die gezocht wordt in organisaties, de zoektocht naar mensen die echt ‘agile’ kunnen denken, dan is dat een aspect dat ik op dit moment nog te weinig terug zie in IT-opleidingen.”

Versnelling in het IT-onderwijs

Iemand die met beide benen in de onderwijswereld staat, is Sjoerd Veltman, onderwijsontwikkelaar en als projectleider PPS Cyber Security betrokken bij ROC Amsterdam/Flevoland. PPS staat voor Privaat Publieke Samenwerking. Daarbij worden organisaties, onderwijs en overheid samengebracht om, als het aan Veltman en consorten ligt, Nederland de nummer één van de wereld te maken op gebied van cybersecurity-opleidingen. Binnen het project Cyber Security houdt men zich bezig met het regelen van cybersecurity-praktijkstages en het ontwikkelen van cybersecurity-onderwijs programma's. Wat het laatste betreft gaat het om de ontwikkeling van keuzedelen, vertelt Veltman. “Het grote probleem waar wij als onderwijsinstelling tegenaan lopen, is de lange ‘time to market’. Als ik vandaag bedenk dat ik een nieuwe opleiding wil hebben voor data-analist, dan zijn we zo vijf jaar verder: je moet een aanvraag indienen, die moet goedgekeurd worden, de onderwijsraad moet er zijn licht over laten schijnen, dan krijg je het terug, moet het gecorrigeerd worden, vervolgens moet je een pilot uitvoeren, en dan kun je het pas uitrollen. Terwijl het bedrijfsleven nú al data-analisten nodig heeft.” Hoe pak je dat nu aan zonder de hele opleiding om te bouwen? “De minister heeft gezegd dat hij wil investeren in verbreding en verdieping van opleidingen. In dat kader voegen we keuzedelen toe aan ons curriculum. Aan de hand daarvan laten we nu leerlingen voorsorteren voor opleidingen en banen die in de toekomst zullen ontstaan, waardoor we veel sneller op de vraag van de markt kunnen reageren.”

Vervolg?

Er zijn twee belangrijke thema’s vandaag komen bovendrijven, evalueert dagvoorzitter Michiel Steltman, directeur van mede-organisator DINL, aan het eind van de dag. Ten eerste het belang van diversiteit als essentiële voorwaarde voor innovatie en de verdere ontwikkeling van de digitale samenleving. Het tweede thema is de versnelling van de verandering in het onderwijs en de energie die het onderwijsveld erin steekt om die versnelling door te zetten. Op die manier wil het onderwijs sneller aan kunnen sluiten bij de moderne digitale economie. “Wij gaan hiermee verder”, belooft hij. “De vervolgstap wordt een round table, waarbij we helemaal in stijl met hoe het internet en de digitale economie werkt, op een multi-stakeholder, holistische manier alle partijen aan tafel brengen, en we samen de verdieping van deze thema’s verder vorm gaan geven.”

Door: Dick Schievels 

Terug naar nieuws overzicht

Tags

reportage