IT-inzet vraagt om ethiek

Futurist Richard van Hooijdonk tijdens lezing

05-02-2020 | door: Teus Molenaar

IT-inzet vraagt om ethiek

Techniek vormt op tal van maatschappelijke terreinen geen enkele hindernis meer. Alles (b)lijkt mogelijk. Maar we moeten ons wel afvragen wat we willen in onze samenleving. Aldus trendwatcher en futurist Richard van Hooijdonk onlangs tijdens een lezing.

Communicatieadviesbureau Whizpr trapte het jaar af met een Technology Outlook in restaurant De Kas te Amsterdam. Van Hooijdonk, onder meer bekend van zijn boek ‘De wereld van morgen’, neemt het gezelschap mee naar een toekomst, gebaseerd op wat er nu allemaal al technisch mogelijk is.

Onder de toehoorders onder anderen Boudewijn Aelbers (Director Presales Benelux bij VMware), Dick Geheniau (Managing Director Benelux Matrix42), Pieter Molen (Technical Director Benelux bij Trend Micro), Vice President Nederland Evert Flores en CTO Jeroen Buijs (beiden bij Ericsson).

Aelbers kon niet veel vertellen over hoe het met VMware gaat, omdat de onderneming in de ‘rustige periode’ verkeert. Wel geeft hij aan dat de belangstelling in de Nederlandse markt voor ‘zijn’ producten groot is. “En dat wij Pivotal nu ook in het portfolio hebben, draag daar zeker aan bij.” Pivotal heeft samen met Cloud Foundry een ontwikkelplatform om native webapplicaties te bouwen waarbij legacy applicaties een rol kunnen spelen. Hiermee kunnen organisaties hun applicatie-ontwikkeling versnellen. Pivotal is officieel sinds 30 december 2019 onderdeel van VMware.

Internationaal team

Richard van Hooijdonk is een veelgevraagd spreker over de hele wereld. Met zijn internationale researchteam van 60 specialisten, verdeeld over vier landen, onderzoekt hij dagelijks vele trends op het gebied van robots, zelfrijdend vervoer, Internet of Things, biotech, nanotech, neurotech, blockchain, 3D en 4D printing en natuurlijk ook augmented en virtual reality.

In De Kas trapt Van Hooijdonk af met de opmerking dat IT en robotics in alle aspecten van het dagelijks leven een belangrijkere rol speelt. “Robots zijn tegenwoodig zelfs in staat om fruit te plukken.”

In de gezondheidszorg is de opkomst van IT indringend. “Iedereen wil oud worden en nu is dat ook mogelijk. Iedereen in deze zaal wordt honderd en jongere generaties nog veel ouder. De i-watch kan een hartaanval voorspellen. Met chips in je lichaam – ik heb ze zelf – kun je functies versterken. Iedereen wacht op chips die helpen het geheugen te verbeteren. Die komen eraan.”

We zijn nu al in staat ‘designer babies’ te ontwikkelen, met gentechonologie nare ziektes al bij embryo’s ‘uitschakelen’. “Maar hier komen ethische dilemma’s om te hoek kijken. Je kunt kiezen of jouw kind bruine of blauwe ogen krijgt, topvoetballer-in-aanleg of superwiskundige. Maar willen we dat?”

Samenwerken

Een zelfrijdende auto kan worden geprint voor 900 dollar, aldus Van Hooijdonk. En op zijn scherm volgen tal van voorbeelden van levensverlengende en levensveranderende toepassingen. “Technologie is niet het probleem”, aldus de futurist. “De vraag is hoe wij ermee omgaan, hoe we samenwerken met technologie. Daar hebben we een maatschappelijke, ethische code voor nodig.”

Als zo veel mogelijk is, hoe moeten bestuurders van bedrijven en overheden daar dan mee omgaan? “Mensen zijn gewoontedieren. En dat staat drastische verandering in de weg. Ondernemingen moeten sturen op drastische wijzigingen. En tegelijk zullen zij verplicht moeten worden om tien procent van hun omzet te investeren in beveiliging.”

Manier van denken

Hij toont een klaslokaal van honderd jaar geleden; en van nu. Zoek de (spaarzaam aanwezige) verschillen. In zijn ogen is onderwijs de afgelopen eeuw nauwelijks veranderd, terwijl dat juist zo hard nodig is om een modus te vinden om met technologische mogelijkheden om te gaan. Verandering hangt samen met de manier van denken; daar moet in het lesgeven de nadruk op liggen. Verandering gaat over passie, nieuwsgierigheid en samenwerking.

Er zijn wel voorbeelden van hoe het anders kan; hoe bedrijfsleven en onderwijs samen optrekken. Van Hooijdonk noemt de Automotive Campus in Helmond (waar bijvoorbeeld de eerste commerciële zonne-auto Lightyear One ruim twee jaar geleden het leven zag) en Brightlands in Sittard. De laatste vernieuwt op het vlak van (bio)chemie, medicijnen, slimme diensten, en voeding.

“Bedrijven kunnen de uitdagingen waar we als samenleving voor staan niet alleen aan. De onderneming van de toekomst is een ecosysteem van bedrijven die elkaar versterken en onderwijs dat een stuwende rol speelt.”

India

Op de vraag wanneer de quantum computer zijn commerciële intrede doet, antwoord Van Hooijdonk dat ook hij daar geen datum op kan prikken. Hij schat dat het over pakweg vijf jaar zo ver is.

Een interessante vervolgvraag is waar die machine dan vandaan komt. Niet uit het Westen, denkt Van Hooijdonk. “Indringende ontwikkelingen komen uit China en India. Ik denk zelfs eerder uit India. Studenten, ondernemers zijn daar zo ambitieus. Die houding zet heel veel in beweging.

Door: Teus Molenaar

Terug naar nieuws overzicht